30.01.1923 tarihinde imzalanan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesinde mal tasfiyesine ilişkin olarak aşağıdaki hükümler yer almaktadır.
Sözleşmenin;
- 7. maddesinde, göçmenlerin bırakıp gidecekleri ülkenin uyrukluğunu yitirecekler ve varış ülkesinin topraklarına ayak bastıkları andan itibaren bu ülkenin uyrukluğunu edinmiş sayılacakları,
- 8. maddesinde, göçmenlerin her çeşit taşınır mallarını yanlarında götürmekte ya da bunları taşıttırmada serbest olacakları ve bunun için giriş ya da çıkış vergisi alınmayacağı,
- 11. maddesinde ise göçmenlerin bulundukları ülkedeki taşınmaz mallarının (Bağ, Bahçe, Ev) değerlemesini ve tasfiyesini yapmak ve tasfiye edilecek mallara, haklara ve çıkarlara ilişkin bütün itirazları kesin karara bağlamak üzere Karma Komisyon ve bu Komisyona bağlı olarak çalışacak alt Komisyonların kurulacağı,
- 13. maddesinde, tasfiye olunacak mallara değer biçilmesinde bu malların altın para ile olan değerinin esas alınacağı,
- 14. maddesinde, Komisyonun ilgili mal sahibine elinden alınan ve bulunduğu ülkenin Hükümeti emrinde kalacak olan mallardan dolayı borçlu kalınan para tutarını belirten bir bildiri belgesi vereceği, göçmenin göç ettiği ülkede kendisine borçlu bulunulan paraların karşılığında ayrıldığı ülkede bırakmış olacağı mallarla aynı değerde ve aynı nitelikte mal alması gerekeceği belirtilmiştir.
Nüfus Mübadelesi Sözleşmesinin yukarıdaki hükümlerinden hareketle T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünde bir araştırma yaptım.
Yaptığım araştırma neticesinde Mübadelenin gerçekleştirildiği 1924 yılında Manastır Vilayeti, Kozana Livası (Sancağı), Grebene Kazası, Krifç köyünde ikamet edip, daha sonra Mübadele kapsamında Niğde’nin Yeşilburç köyüne (TENEY) iskan edilen bazı ailelere ait 25.03.1924 tarihinde Krifç köyünde düzenlenmiş olan mal tasfiye bildirgelerine (Osmanlıca yazılmış) ulaştım. Bu bildirgelerden bir kısmını Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünde Osmanlıca/eski Türkçe bilen birine tercüme ettirdim.
